کابل، افغانستان: کمیته مصونیت خبرنگاران افغان گزارش سال 2020 خویش را که در ارتباط به وضعیت خبرنگاران و کارمندان رسانه ای، قتل های هدفمند خبرنگاران، چگونگی وضعیت آزادی بیان و آزادی رسانه ها و اثرات پروسه صلح بالای کار خبرنگاران تهیه شده است، منتشر نمود.
در این گزارش به گونه مشخص روی وضعیت عمومی خبرنگاران طی سال 2020، قتل های هدفمند خبرنگاران و کارمندان رسانه ای و تاثیر آن بر کار رسانه ها، چگونگی تحقیق قضایای قتل توسط حکومت، گفتگوهای صلح و جایگاه آزادی بیان، آزادی رسانه ها و طرح حراست از آزادی بیان و رسانه ها پرداخته شده است.
در سال 2020، کمیته مصونیت 132 مورد از انواع خشونت (زخمی، لت و کوب، اختطاف، اشکال مختلف تهدید، سرقت و برخورد غیر قانونی) علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه ای را ثبت نموده است. در مقایسه با ارقام سال 2019 که 105 مورد بود، سطح خشونت ها امسال 26 درصد افزایش یافته است.
درین سال به تعداد 7 خبرنگار و کارمند رسانه ای 5 تن در نتیجه ترورهای هدفمند و 2 تن در نتیجه انفجار ماین به قتل رسیده است. 18 خبرنگار و کارمند رسانه ای در جریان وظیفه زخمی شده اند. 10 خبرنگار مورد لت و کوب قرار گرفته و 47 تن تهدید شده اند. با 28 تن از خبرنگاران بد رفتاری، توهین و تحقیر صورت گرفته و با 13 تن خبرنگار و کارمند رسانه ای برخورد غیرقانونی توسط مدیران و مالکان رسانه ها صورت است. 7 خبرنگار اختطاف شده و 2 خبرنگار و کارمند رسانه ای در حال اجرای وظیفه وسایل کاری شان سرقت و چپاول گردیده است.
بر اساس آمار و ارقام جمع آوری شده توسط کمیته، طالبان و داعش مسئول بیشترین خشونت ها و تهدیدات علیه خبرنگاران اند و مسولین حکومتی در جایگاه دوم قرار دارند. باید خاطر نشان ساخت که ماهیت تهدیدها و خشونت های اعمال شده توسط مسولین حکومتی اغلباً خفیف است در حالی که تهدیدها و خشونت های طالبان و داعش معمولاً خشن و خونین بوده است. باساس یافته های این گزارش، منسوبین حکومتی بیشتر تهدیدهای لفظی و حمله فزیکی را اعمال می کنند، در حالی که داعش و طالبان اغلب به حملات مستقیم بر رسانه ها و خبرنگاران متوسل می شوند.
داکتر نجیب شریفی، رئیس کمیته مصونیت خبرنگاران افغان گفت: “افزایش چشمگیر حملات مستقیم ترورهای زنجیره ای و هدفمند خبرنگاران در ختم سال 2020، وحشت و هراس گسترده ای را میان خبرنگاران و رسانه ها در افغانستان ایجاد کرده است. در ضمن، این حملات قابلیت تولیدی رسانه ها را کاهش داده و خودسانسوری را میان رسانه ها و خبرنگاران افزایش بخشیده است.” وی افزود: “اما با وصف همه تهدید ها، خبرنگاران و رسانه ها شجاعانه کار اطلاع رسانی را پیشبرده و رسالت خود را در قسمت مسلک مقدس خبرنگاری ادا مینمایند.”
علاوه بر این، تاثیرات ناگوار اقتصادی ویروس کرونا (Covid-19)، باعث افزایش چالش های مالی رسانه ها شده که به نوبه خود ظرفیت رسانه ها را در قسمت تولید محتوا کاهش بخشیده است. چالش های مالی ناشی از کرونا همچنان باعث شده تا ده ها خبرنگاران و کارمند رسانه یی وظیفه خود را از دست دهند.
در عین حال، در سال ۲۰۲۰ جامعه رسانه یی کشور از نبود یک برنامۀ منسجم در تیم مذاکره کنندۀ جمهوری اسلامی افغانستان در دوحه، قطر برای حراست از حقوق اصلی و اساسی از جمله آزادی بیان و رسانه های آزاد و مستقل در جریان پروسۀ صلح نگران اند. مخالفت ایدیولوژیک گروه طالبان با این ارزش ها، نگرانی ها را در قسمت آیندۀ آزادی بیان و آزادی رسانه ها افزایش بخشیده است. هم چنان، عدم موجودیت برنامه جامع و مدون از جانب هیات جمهوری اسلامی افغانستان در قسمت حراست از آزادی بیان در جریان پروسه صلح به این نگرانی های افزوده است.
در این گزارش روی ﻋﻤﻠﯽ ﺷﺪن ﻃﺮح ﺣﺮاﺳﺖ از آزادی ﺑﯿﺎن و رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ تاکید شده و به باور کمیته، اﯾﺠﺎد ﮐﻤﯿﺘﮥ ﺣﺮاﺳﺖ از آزادی ﺑﯿﺎن و رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻧﮕﺮاﻧﯽ ﺟامعۀ رﺳﺎﻧﻪ ای در جریان مذاکرات صلح را ﺗﺎ ﺣﺪی ﻣﺮﻓﻮع ﺧﻮاﻫﺪ کرد.
در گزارش فعلی یک سلسله پیشنهادات مشخص در پیوند به چالش های موجود برای خبرنگاران، کارمندان رسانه ای و رسانه ها ارایه شده و از حکومت افغانستان و نهادهای بین المللی خواسته شده تا در موارد یاد شده و پیشنهادات جامعه رسانه ای کشور توجه جدی نمایند.
نوت: برای دریافت گزارش به زبان دری، اینجا لینک نمائید.
